الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
407
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
آيه بعد ، همين مساله را تعقيب و تاكيد كرده ، به پيامبر ص دستور مىدهد « بگو : آن را روح القدس از جانب پروردگارت بر حق نازل كرده است » ( * ( قُلْ نَزَّلَه رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ ) * ) . « روح القدس » يا « روح مقدس » همان پيك وحى الهى ، « جبرئيل امين » است ، او است كه به فرمان خدا آيات را اعم از ناسخ و منسوخ ، بر پيامبر ص نازل مىكند ، آياتى كه همه حق است همه واقعيتى را تعقيب مىكند و آن واقعيت چيزى جز تربيت انسانها نيست ، تربيتى كه وصول به آن گاهى احكام ناسخ و منسوخ را ايجاب مىكند . به همين دليل به دنبال آن مىفرمايد : « هدف اين است كه افراد با ايمان را در مسير خود ثابتقدمتر گرداند ، و هدايت و بشارتى براى عموم مسلمين است » ( * ( لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا وَهُدىً وَبُشْرى لِلْمُسْلِمِينَ ) * ) . به گفته مفسر عاليقدر نويسنده « تفسير الميزان » آيه فوق در مورد مؤمنان مىگويد : هدف آنست كه در خط خود تثبيت شوند ، اما درباره مسلمين مىگويد : هدف هدايت و بشارت است ، اين به خاطر تفاوتى است كه ميان « مؤمن » و « مسلم » وجود دارد چرا كه ايمان در قلب است و اسلام در ظاهر عمل . و به هر حال براى محكم كردن نيروى ايمان و پيمودن راه هدايت و بشارت ، گاهى چاره اى جز برنامههاى كوتاه مدت و موقت كه بعدا جاى خود را به برنامه نهايى و ثابت مىدهد نيست ، و اين است رمز وجود ناسخ و منسوخ در آيات الهى . اين بود پاسخ يكى از بهانه جوئيهاى مشركان در زمينه آيات قرآن ، سپس به بهانه ديگر ، و يا صحيحتر ، افتراى مخالفين به پيامبر اسلام ص اشاره نموده چنين مىگويد . « ما مىدانيم آنها مىگويند : اين آيات را بشرى به او تعليم مىدهد » ( * ( وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ يَقُولُونَ إِنَّما يُعَلِّمُه بَشَرٌ ) * ) .